Šumski požari koji ovog ljeta pogađaju Evropu otkrili su opasno ratno nasljeđe zakopano decenijama. Neeksplodirana municija iz Prvog i Drugog svjetskog rata pojavljuje se na površini zbog ekstremnih temperatura, suše i požara. Detonacije su već zabilježene u Francuskoj, Njemačkoj, Belgiji i Nizozemskoj, dok službe prilagođavaju intervencije novim rizicima.
Požari otkrili granate kod Bordoa
Posebno ozbiljna situacija zabilježena je u okolini Bordoa, na jugozapadu Francuske, gdje je veliki šumski požar otkrio stotine granata i drugih komada municije iz Drugog svjetskog rata. Tokom gašenja čule su se brojne eksplozije, pa je prisustvo starog naoružanja dodatno otežalo rad vatrogasaca i drugih službi.
Municija je decenijama bila zakopana ispod zemlje, ali su visoke temperature, dugotrajna suša i požari promijenili uslove u kojima je ranije mirovala. Takve okolnosti mogu destabilizovati eksplozivne naprave, zbog čega požar na pojedinim područjima više nije opasan samo zbog plamena, dima i širenja vatre.
Slične detonacije zabilježene su i u Njemačkoj, Belgiji i Nizozemskoj. Ti događaji pokazuju da neeksplodirana municija nije ograničena na jedno područje, već predstavlja širi evropski problem povezan s ratovima koji su završeni prije više decenija.
Ardenska bitka ostavila municiju u tlu
U belgijskoj provinciji Lijež, na području Visokih Fena uz granicu s Njemačkom, vlasti su registrovale povremene detonacije. Riječ je o prostoru koji je bio jedno od poprišta žestokih borbi tokom Ardenske bitke krajem 1944. godine, pa se bombe, mine i granate i dalje nalaze u zemlji.
Prisustvo municije uticalo je na organizaciju rada hitnih službi na tom području. Belgijske službe za uklanjanje eksplozivnih sredstava godišnje dobijaju više od 3.000 prijava, a uklanjaju između 200 i 250 tona stare municije.
Opasnost se, međutim, ne pojavljuje samo tokom šumskih požara. Dugotrajna suša i nizak vodostaj evropskih rijeka i jezera otkrivaju predmete koji su godinama bili prekriveni vodom ili muljem, uključujući ostatke ratnih brodova, vojnu opremu, bombe i druga eksplozivna sredstva.
Klimatske promjene povećavaju vidljivost opasnosti
Stručnjaci upozoravaju da klimatske promjene mogu dodatno pogoršati problem. Više temperature, duži periodi suše i ekstremni požari mijenjaju uslove u tlu, pa ono što je decenijama bilo relativno sigurno zakopano može postati nestabilnije i vidljivije.
Širom Evrope i dalje postoje ogromne količine neeksplodirane municije zaostale iz dva svjetska rata. Promjene klimatskih uslova mogu učiniti ovo ratno nasljeđe opasnijim nego ranije, posebno na područjima koja su nekada bila poprišta velikih borbi.
Zbog sve učestalijih ekstremnih vremenskih prilika, stručnjaci smatraju da će zaštita stanovništva i intervencije zahtijevati drugačiji pristup. Vatrogasci i druge službe na bivšim ratnim zonama morat će računati i na mogućnost eksplozija ispod zemlje, a ne samo na neposredne posljedice požara.
Izvor: BUKA