Predsjednica Slovenije Nataša Pirc Musar pozvala je vladu premijera Janeza Janše da podrži zajednički stav Evropske unije o izraelskim naseljima na okupiranoj Zapadnoj obali. Upozorila je da međunarodno pravo ne smije zavisiti od toga ko ga krši. Odluka Ljubljane izazvala je kritike opozicije i otvorila pitanje odnosa Slovenije prema Izraelu i palestinskom pitanju.
Pirc Musar upozorila na posljedice širenja naselja
Pirc Musar ocijenila je da je širenje izraelskih naselja na Zapadnoj obali protivno međunarodnom pravu. Prema njenim riječima, takva politika ugrožava mogućnost rješenja o dvije države i dodatno udaljava region od trajnog mira.
Slovenačka predsjednica poručila je da međunarodno pravo nije stvar političkog izbora. Naglasila je da se pravila moraju primjenjivati jednako na sve, bez obzira na to koja ih država ili akter krši.
Pirc Musar je istakla da Slovenija, imajući u vidu vlastito historijsko iskustvo, posebno mora insistirati na poštovanju suvereniteta i teritorijalnog integriteta. Time je javno zauzela stav koji se razlikuje od odluke vlade u Ljubljani.
Ljubljana nije podržala zajednički stav Evropske unije
Slovenija prošle sedmice nije podržala izjavu svih 27 članica Evropske unije kojom bi bili osuđeni izraelski planovi za izgradnju novih naselja u području E1 na okupiranoj Zapadnoj obali. Odluka je donesena uprkos tome što Ljubljana navodi da i dalje podržava međunarodno pravo i rješenje o dvije države.
Iz slovenačkog Ministarstva vanjskih i evropskih poslova saopšteno je da nova izjava EU u ovom trenutku ne bi donijela dodatnu vrijednost. Ministarstvo se pozvalo na ranije zaključke Evropskog vijeća i izjavu grupe evropskih lidera objavljenu 20. avgusta.
Stav vlade izazvao je reakciju opozicionog Gibanja Svoboda, koje je odluku nazvalo sramotnom i štetnom. Opozicija je zatražila objašnjenje od vlade i ocijenila da takav potez može narušiti međunarodni ugled Slovenije.
Spor o Izraelu produbljuje političke podjele u Sloveniji
Iz opozicije su optužili premijera Janeza Janšu da u evropskim institucijama zastupa interese izraelske vlade umjesto interesa Slovenije. Time je neslaganje oko izjave Evropske unije preraslo u širi politički spor o vanjskopolitičkom kursu Ljubljane.
Izrael je nakon rata 1967. godine izgradio veliki broj naselja na okupiranoj Zapadnoj obali i u Istočnom Jerusalemu. U tim naseljima danas žive stotine hiljada izraelskih doseljenika, dok većina međunarodne zajednice njihovu izgradnju smatra protivnom međunarodnom pravu.
Izrael odbacuje takvo tumačenje, pa pitanje naselja ostaje jedno od ključnih neslaganja u vezi s palestinskim teritorijama. U Sloveniji se zbog odluke vlade sada istovremeno vode rasprave o evropskom stavu, odnosu prema Izraelu i obavezama koje proizlaze iz poštovanja međunarodnog prava.
Izvor: BUKA