Evropski put BiH našao se pod dodatnim pritiskom nakon što su ambasadori Evropske unije i Njemačke javno izrazili sumnju u iskrenost opredjeljenja domaćih političkih elita. Njihove poruke stižu dok izostanak reformi i političke blokade ugrožavaju pristup evropskom novcu. Posljedice zastoja mogle bi se odraziti i na privredu, investicije te životni standard građana.
Evropski diplomati traže djela, a ne samo izjave
Ambasador EU u BiH Luiđi Soreka ranije je upozorio da postupci većine političara dovode u pitanje njihove javne poruke o evropskom putu. Kao glavne prepreke naveo je neprovedene reforme, neusvajanje važnih zakona i činjenicu da još nije imenovan glavni pregovarač Bosne i Hercegovine sa Evropskom unijom.
Soreka je ocijenio da je nedostatak političke volje ključni razlog kašnjenja. Iako je Reformska agenda usvojena u novembru prošle godine, njena stvarna provedba, prema njegovim riječima, praktično nije počela, što dodatno udaljava BiH od ispunjavanja obaveza potrebnih za napredovanje prema članstvu.
Sličnu ocjenu iznio je i njemački ambasador Alfred Granas. On je rekao da se, zbog nesklada između političkih poruka i svakodnevnog djelovanja, može početi sumnjati da je vladajućim elitama zaista cilj da BiH uđe u Evropsku uniju.
Političke blokade ugrožavaju evropsku finansijsku podršku
Upozorenja diplomata dolaze u trenutku kada Bosna i Hercegovina zbog neprovođenja reformi rizikuje značajan dio sredstava iz evropskog Plana rasta. Evropska unija je kroz taj mehanizam stavila na raspolaganje bespovratna sredstva i povoljne kredite, ali je njihovo korištenje uslovljeno provođenjem dogovorenih reformi.
Evropski zvaničnici već upozoravaju da bi domaće blokade mogle dovesti do gubitka stotina miliona eura, dok je dugoročno upitan i kompletan paket finansijske podrške. Novac je mogao biti usmjeren u infrastrukturu, energetiku, digitalizaciju, obrazovanje i javnu upravu.
Zastoj zato nije samo pitanje odnosa sa institucijama u Briselu. On direktno utiče na mogućnost finansiranja projekata koji bi mogli unaprijediti javne usluge, poslovno okruženje i razvojne kapacitete zemlje, posebno u okolnostima kada su evropska sredstva važan izvor podrške.
Veze s EU presudne su za domaću privredu
Evropska unija je najvažniji trgovinski partner Bosne i Hercegovine. Oko dvije trećine izvoza iz zemlje plasira se na tržište EU, dok razmjena sa državama članicama čini približno 70 posto ukupne robne razmjene BiH.
Članice Unije istovremeno su najznačajniji izvor stranih investicija i finansijske pomoći. Domaće kompanije povezane su s evropskim partnerima, veliki broj građana radi u državama EU, a evropsko tržište predstavlja prostor od kojeg zavise brojna radna mjesta i poslovne odluke.
Zbog toga evropski put BiH nije samo politička tema, već i pitanje privrede i životnog standarda. Nakon izbora moguće su promjene političke atmosfere, ali ostaje otvoreno hoće li poslovna zajednica i građani dobiti stabilnije okruženje i stvarno provođenje reformi.
Izvor: BUKA