Napadi na Yandex data centre u Rusiji izazvali su ozbiljne probleme u digitalnim servisima i nagli pad automatizovanog internet saobraćaja. Istovremeno, objavljeni podaci pokrenuli su pitanje da li je poremećaj uticao na mreže koje su navodno podržavale njemački AfD. Za sada, međutim, nema potvrđenih dokaza o takvoj organizovanoj vezi.
Napadi pogodili više objekata Yandexa
Ukrajinske snage su, prema dostavljenim informacijama, tokom četiri dana tri puta pogodile objekte povezane s infrastrukturom Yandexa. Prvi napad dogodio se 8. oktobra u Sasovu, u Rjazanjskoj oblasti, gdje je izbio požar, dok je dan kasnije pogođeno nekoliko modula data centra u Kalugi.
Nakon napada dronom 11. oktobra, data centar u Vladimiru potpuno je obustavio rad, prenio je TASS pozivajući se na kompaniju. Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski izjavio je da su napadi odgovor na ruske udare na ukrajinske data centre.
Yandex pruža širok raspon usluga, uključujući pretraživač, elektronsku poštu, mape, digitalna plaćanja, trgovinu, taksi-prevoz i dostavu hrane. Preko platforme Yandex Cloud kompanija obezbjeđuje infrastrukturu i drugim poslovnim korisnicima, pa su poremećaji zahvatili različite servise.
Promet botova naglo smanjen
Korisnici su prijavljivali probleme s Yandexovom elektronskom poštom, skladištenjem podataka, sistemom plaćanja i internet trgovinom. Organizacija NetBlocks saopštila je da je promet Yandex Clouda pao na približno 30 posto uobičajenog nivoa, dok je promet same kompanije iznosio oko 63 posto.
Dodatnu pažnju izazvali su podaci Cloudflare Radara, prema kojima je saobraćaj botova s Yandexove mreže pao na svega 0,4 posto maksimuma zabilježenog tokom prethodne dvije sedmice. To ukazuje na ozbiljan poremećaj automatizovanog saobraćaja preko dijela infrastrukture.
Cloudflareovi podaci, međutim, ne otkrivaju ko je upravljao tim zahtjevima niti zbog čega su generisani. U takav saobraćaj ulaze i pretraživački roboti koji indeksiraju internet sadržaj, kao i brojni drugi automatski servisi bez političke namjene.
Veza s AfD-om ostaje nedokazana
Češki zastupnik u Evropskom parlamentu Tomáš Zdechovský objavio je grafikon za koji tvrdi da prikazuje pad online aktivnosti povezane s njemačkom strankom Alternativa za Njemačku. Aktivnost se, prema grafikonu, duže vrijeme kretala oko 6.500 dnevno, a početkom oktobra naglo je opala.
Zdechovský je taj pad vremenski povezao s napadima na rusku digitalnu infrastrukturu i mogućim uticajem na online mreže. Ipak, samo poklapanje datuma ne potvrđuje da su napadi prekinuli rad organizovanih mreža koje su podržavale AfD ili druge političke aktere.
Ukrajinske vlasti godinama upozoravaju na lažne profile i takozvane botovske farme, a policija je od početka ruske invazije zatvorila više takvih objekata. Za utvrđivanje veze s ruskim strukturama, strankom ili kampanjom potrebni su dodatni dokazi o operaterima i korištenoj infrastrukturi.
