Smrti od vrućine tokom rekordno toplog ljeta u Evropi mogle su premašiti 50.000, prema novom istraživanju. Naučnici procjenjuju da je gotovo dvije trećine tih slučajeva povezano s dodatnim zagrijavanjem izazvanim sagorijevanjem fosilnih goriva. Analiza je obuhvatila 854 grada, ali ne i cijeli kontinent niti toplotni val iz maja.
Istraživanje obuhvatilo 854 evropska grada
Istraživači su modelirali smrtnost povezanu s visokim temperaturama tokom toplotnih valova u junu, julu i augustu. Njihova procjena pokazuje da je u 854 evropska grada od posljedica vrućine umrla 50.391 osoba. U tim gradovima živi približno 40 posto evropskog stanovništva.
Od ukupnog broja procijenjenih smrti, 32.619 slučajeva povezano je s dodatnom vrućinom nastalom zbog klimatskih promjena izazvanih ljudskim djelovanjem. Studija će biti objavljena u jednom od narednih brojeva časopisa Nature Health. Procjene se odnose na sagorijevanje uglja, nafte i plina.
Ovogodišnji rezultat bio je 71 posto veći nego tokom prethodnog najsmrtonosnijeg ljeta, 2022. godine. Tada je u istoj grupi gradova zabilježeno 29.480 smrtnih slučajeva povezanih s vrućinom. Autori upozoravaju da stvarni broj može biti veći jer analiza nije uključila majski toplotni val.
Najviše stradalih u južnoj i zapadnoj Evropi
Oko trećine procijenjenih smrti dogodilo se između 17. juna i 1. jula. Koautor istraživanja Garyfallos Konstantinoudis rekao je da su u tom periodu temperature bile 5,3 stepena Celzijusa iznad uobičajenih. Riječ je o posebno intenzivnom toplotnom valu.
Najveći broj smrtnih slučajeva zabilježen je u Italiji, Francuskoj, Španiji i Njemačkoj. Ranija analiza istog tima pokazala je da je Rim, među evropskim prijestolnicama, od 2000. do 2025. imao najveći ukupan broj smrti povezanih s vrućinom.
Više od polovine umrlih imalo je 85 ili više godina, ali visoke temperature nisu pogađale samo najstarije. Konstantinoudis je naveo da je tokom ljeta umrlo i više od 800 osoba u dobi od 20 do 44 godine. Podaci ukazuju na širok raspon pogođenih dobnih grupa.
Naučnici traže prilagođavanje i smanjenje emisija
Glavna autorica Clair Barnes, klimatologinja s Imperial Collegea u Londonu, rekla je da infrastruktura u dijelovima zapadne i sjeverne Evrope nije projektovana za temperature koje se danas bilježe. U nekim gradovima one su bile i 12 stepeni Celzijusa iznad uobičajenih vrijednosti.
Prema Barnes, Evropa je kontinent koji se najbrže zagrijava i sada je 2,5 stepeni Celzijusa toplija nego u predindustrijskom periodu. Ona je navela da upravo dodatno zagrijavanje može neugodne temperature pretvoriti u opasne i potencijalno smrtonosne uslove.
Stručnjaci koji nisu učestvovali u istraživanju podržali su korištene metode i pozvali na sisteme ranog upozoravanja, dostupno rashlađivanje i zaštitu ranjivih grupa. Istovremeno, dr. Courtney Howard i dr. Jonathan Patz naglasili su potrebu za brzim smanjenjem upotrebe fosilnih goriva koja pokreću klimatsku krizu.
