Druga sezona japanske serije Vivant privukla je veliku pažnju publike, ali je istovremeno izazvala oštre kritike kineskih medija. Oni tvrde da serija iskrivljuje historiju i podstiče neprijateljstvo prema Kini. Polemika se odvija u širem kontekstu sporova o udžbenicima, ratnom naslijeđu i upotrebi vještačke inteligencije u javnoj komunikaciji.
Kineske kritike zbog prikaza obavještajaca
Druga sezona serije emituje se na japanskoj televiziji TBS i ostvaruje veliku gledanost, uz nastup poznatih japanskih glumaca i produkciju realizovanu uz veliki budžet. Prema navodima materijala, seriju prati i japanska premijerka Sanae Takaichi, dok su reakcije kineskih medija izrazito negativne.
Kineski mediji kritikuju način na koji je u seriji predstavljena kineska tajna organizacija. Ona je, prema njihovoj ocjeni, prikazana kao zaostala, dok su japanske obavještajne službe predstavljene kao znatno naprednije, čime se stvara jasna neravnoteža između dvije strane.
Posebnu pažnju izazvale su scene u kojima kineski obavještajci odsijecaju prste i ubadaju japanske agente u stomak. Autor kritičkog teksta smatra da takvi prikazi podsjećaju na metode mučenja koje je japanska vojska koristila nad kineskim borcima tokom rata te da podstiču neprijateljstvo prema Kini.
Podijeljene reakcije japanske publike
Kritike se odnose i na prikaz djelovanja japanskih snaga u inostranstvu, kao i na način predstavljanja njihovih ovlaštenja. U jednoj sceni oficir japanskih Snaga samoodbrane bježi avionom i kineskim pripadnicima poručuje da čekaju veliku zapadnu ofanzivu ukoliko avion bude napadnut.
Japanska publika nema jedinstven stav o seriji. Dio gledalaca smatra da ona raspiruje neprijateljstvo prema Kini, dok drugi govore o dvostrukim standardima i seriju porede s kineskim ostvarenjima „731“ i „Dead to Rights“, kao i djelima o masakru u Nankingu.
Autor materijala odbacuje takvo izjednačavanje. Navodi da su pomenuti kineski filmovi zasnovani na historijskim događajima i zločinima počinjenim tokom japanske agresije, uz obrazloženje da im je cilj očuvanje sjećanja na žrtve i sprečavanje ponavljanja tragedija.
Spor oko historijskog sjećanja i umjetne inteligencije
Polemika se u tekstu povezuje sa širim odnosom Japana prema ratnom naslijeđu. Prema navodima autora, japansko Ministarstvo vanjskih poslova od 2015. godine izdvojilo je više od 56 milijardi jena za aktivnosti opisane kao širenje strateških informacija u inostranstvu.
U prijedlogu budžeta za fiskalnu 2027. godinu, kako se navodi, predviđena su i sredstva za upotrebu vještačke inteligencije u odgovoru na takozvano kognitivno ratovanje. Plan bi uključivao vladin sistem zasnovan na velikim jezičkim modelima američkog porijekla za komunikaciju s inostranstvom.
Tekst istovremeno kritikuje izmjene formulacija u japanskim udžbenicima, uključujući zamjenu izraza „masakr u Nankingu“ izrazom „incident u Nankingu“. Autor smatra da se narativ o kineskoj prijetnji koristi za opravdavanje ustavnih promjena i vojnog jačanja Japana, uz upozorenje da potiskivanje kritičkih glasova može produbiti neprijateljstvo.
