RiTE Ugljevik ponovo je van mreže nakon kvara na cijevnom sistemu, ali posljednji zastoj otvorio je mnogo šire pitanje od jednog tehničkog problema. Godinama upozoravana dotrajalost opreme, nedostatak vlastitog uglja i finansijski pritisci sada se prepliću u sistemu koji sve teže održava proizvodnju. Rukovodstvo najavljuje sanaciju, dok sindikat upozorava na rizike tokom zime.
Kvar opreme bio je ranije najavljen
Direktor RiTE Ugljevik Žarko Novaković potvrdio je da je termoelektrana zaustavljena zbog otkaza cijevnog sistema na međupregrijaču pare drugog stepena. Prema njegovom objašnjenju, zamjena nije ranije urađena zbog nedostatka novca, iako je na istrošenost dijela postrojenja upozoreno još 2019. godine.
Novaković je naveo da je elektrana projektovana s koeficijentom pouzdanosti od 93 posto, što znači da su određeni zastoji predviđeni zbog kvarova i redovnog održavanja. Prema njegovim riječima, godišnje se bilježi između 15 i 20 ispada iz sistema, ali sadašnji slučaj ponovo je usmjerio pažnju na odgađanje ključnih ulaganja.
Sanacija kvara je, prema najavama rukovodstva, bila u toku, a ponovno priključenje na mrežu očekivalo se do ponoći 7. novembra. Ipak, činjenica da je kvar nastao na dijelu za čiju je zamjenu ranije postojalo upozorenje pojačava pitanja o izboru investicionih prioriteta i posljedicama odlaganja.
Ugalj se nabavlja i izvan vlastitog sistema
RiTE Ugljevik više ne može računati samo na vlastite rudarske kapacitete, pa je dodatni ugalj počeo nabavljati od kompanije „Drvoexport“ iz Teslića. Do 6. novembra u Ugljevik je, prema iznesenim podacima, dopremljeno oko 27.000 tona, dok se na deponiji nalazilo približno 15.000 tona vlastitog energenta.
Izvršni direktor za tehničke poslove Elektroprivrede Republike Srpske Ivan Koprivica rekao je da se ugalj iz drugog izvora ne može koristiti samostalno, nego se miješa s domaćim u omjeru 50:50. Dodatne teškoće stvaraju glina i vlaga, jer otežavaju transport materijala prema kotlovskom postrojenju.
Koprivica je upozorio da Elektroprivreda Republike Srpske zbog smanjene proizvodnje hidroelektrana uvozi između 50 i 60 posto potrebne energije. Naveo je da je samo tokom oktobra za uvoz električne energije izdvojeno oko 63 miliona KM, dok je krajnjim kupcima ta energija prefakturisana za približno 10 do 15 miliona KM.
Istok 2 i zima pred preduzeće postavljaju nove izazove
Rukovodstvo RiTE Ugljevik razvoj kopa Istok 2 označava kao prioritet, a potom planira rješavanje pitanja kopa Istok 1. Za to su potrebni novac, eksproprijacija zemljišta, rješavanje imovinsko-pravnih odnosa i izgradnja pristupne infrastrukture, dok direktor Novaković ističe da obećana sredstva još nisu pristigla.
Vlada Republike Srpske prihvatila je kreditno zaduženje Elektroprivrede u iznosu od 50 miliona KM za investicije u RiTE Ugljevik. Međutim, odobravanje kredita samo po sebi ne rješava probleme tekuće likvidnosti, održavanja postrojenja i razvoja rudarskih kapaciteta, niti je poznato kako će sredstva biti raspoređena.
Predsjednik sindikalne organizacije RiTE Ugljevik Slaviša Čuturić ranije je upozorio da dopremljeni ugalj nije dovoljan po količini i kvalitetu za nesmetan rad. Sindikat posebno ističe rizik tokom zime, kada bi prekidi u isporuci energenta mogli dodatno opteretiti preduzeće i elektroenergetski sistem.
