Evropska centralna banka do ponedjeljka prikuplja mišljenja građana Evropske unije o motivima za nove novčanice eura. U izboru su dvije glavne ideje: poznate evropske ličnosti ili ptice, dok bi konačan izgled novca trebao biti utvrđen do kraja godine. Rasprava već otvara pitanja o kriterijima odabira.
Dva prijedloga za motive novih novčanica
Jedan prijedlog predviđa da se na novčanicama pojave istaknute evropske ličnosti. Maria Callas bila bi na apoenu od pet eura, Ludwig van Beethoven na deset, a Marie Curie na 20 eura. Veći apoeni pripali bi Cervantesu, Leonardu da Vinciju i Berthi von Suttner.
Ovaj izbor već je izazvao nedoumice dijela javnosti. Postavlja se pitanje zbog čega su odabrani Beethoven, a ne Mozart, odnosno Cervantes, a ne Goethe ili Balzac. U materijalu se spominju i izostavljeni Kopernik, Galileo i Aristotel kao mogući predstavnici evropske historije i kulture.
Druga mogućnost donosi različite vrste ptica. Na novčanicama bi se redom mogli naći zidna puzavica, vodomar, pčelarica, bijela roda, avoceta i atlantska strmoglavka, pri čemu bi roda bila na apoenu od 50 eura.
Zašto je izbor ptica izazvao polemike
Kritike ovog prijedloga ne odnose se samo na prepoznatljivost odabranih vrsta. Dio evropskog stanovništva živi u sve urbanijim sredinama i neke od tih ptica možda uopće ne poznaje, dok se za pojedine teško može tvrditi da su posebno karakteristične za Evropu.
Kao moguće upečatljiviji predstavnici Starog kontinenta spominju se bjeloglavi sup i tetrijeb gluhan. Time se otvara pitanje da li je pri izboru važnija biološka raznolikost, rasprostranjenost vrsta ili njihova simbolička vrijednost za građane različitih država.
Na poleđini serije s pticama bile bi zgrade institucija Evropske unije. Među njima su Evropski parlament, Evropska komisija, Evropska centralna banka, Sud Evropske unije, Evropsko vijeće s Vijećem EU te Evropski revizorski sud.
Odluka o izgledu i sigurnosti novca
Uz seriju s evropskim ličnostima predloženi su različiti prikazi svakodnevnog života i kulture. Na apoenima bi se mogli pojaviti ulični izvođači, horsko pjevanje, škola ili univerzitet, biblioteka, muzej i javni trg, uz vizuelne stilove od fotorealizma do crteža.
O motivima je odlučivao žiri od 21 člana, ali proces još nije završen. Evropska centralna banka pozvala je građane država članica Evropske unije da učestvuju u anketi, koja traje do ponedjeljka, prije konačne odluke planirane do kraja godine.
Promjena neće biti samo estetska. Sadašnje novčanice eura već su relativno sigurne i teško ih je krivotvoriti, ali Evropska centralna banka navodi da mogu, a i moraju, biti dodatno zaštićene od falsifikovanja.
