Evropska centralna banka privodi kraju izbor motiva za nove novčanice evra, a građani Evropske unije mogu iznijeti mišljenje o ponuđenim rješenjima. Na raspolaganju su dva različita koncepta: istorijske ličnosti iz evropske kulture, nauke i umjetnosti ili prepoznatljive evropske ptice. Konačan dizajn očekuje se do kraja 2026. godine.
Dva koncepta za budući izgled novčanica
Prvi prijedlog predviđa portrete ličnosti koje su obilježile evropsku kulturu, nauku i umjetnost. Na novčanici od pet evra bila bi operska pjevačica Marija Kalas, dok bi na apoenima od 10 i 20 evra bili kompozitor Ludvig van Betoven i fizičarka Marija Kiri.
Veće apoene krasile bi ličnosti iz književnosti, umjetnosti i mirovnog aktivizma. Migel de Servantes bio bi na novčanici od 50 evra, Leonardo da Vinči na 100 evra, a književnica i mirovna aktivistkinja Berta fon Sutner na novčanici od 200 evra.
Ovaj izbor već otvara pitanje kako među brojnim evropskim velikanima odabrati samo šest imena. U materijalu se posebno pominju dileme zbog izostanka Mocarta, Getea, Balzaka, Kopernika i Galilea, ali i drugih umjetnika, književnika i naučnika.
Ptice kao simbol evropske prirode
Drugi koncept potpuno mijenja pristup i umjesto istorijskih ličnosti predlaže prikaz evropskih ptica. Na apoenima bi se redom pojavili zidna puzavica, vodomar, pčelarica, bijela roda, avoceta i atlantska strmoglavka, od pet do 200 evra.
Kod ovog rješenja polemike se uglavnom odnose na prepoznatljivost izabranih vrsta među građanima Evrope. Na poleđinama novčanica bile bi predstavljene institucije Evropske unije, uključujući Evropski parlament, Evropsku komisiju i Evropsku centralnu banku.
Na novčanicama bi se pojavili i Sud Evropske unije, Evropski savjet, Savjet EU te Evropski revizorski sud. Time bi koncept sa pticama spojio motive prirode sa prikazom ključnih institucija evropske zajednice.
Odluka do kraja 2026. godine
Kod koncepta sa istorijskim ličnostima, druga strana novčanica prikazivala bi različite oblike evropskog društvenog i kulturnog života. Motivi bi uključivali ulične izvođače, horsko pjevanje, školu ili univerzitet, biblioteku, muzej i javni trg.
Prvi dizajn evra koristio je stilizovane građevine koje su predstavljale evropske arhitektonske periode, od antike do modernog doba. Zgrade nisu bile stvarne znamenitosti, kako se nijedna država ne bi osjećala zapostavljenom u predstavljanju evropske istorije i arhitekture.
Žiri od 21 člana već je odabrao teme i prijedloge, ali Evropska centralna banka želi uključiti i građane kroz otvorenu anketu. Konačan izgled novih novčanica trebalo bi da bude određen do kraja 2026. godine, nakon čega slijede razvoj i proizvodnja, uz unaprijeđene zaštitne elemente protiv falsifikovanja.
