Banjaluku je prije 57 godina pogodio razorni zemljotres magnitude 6,6 stepeni po Rihteru, u kojem je život izgubilo 15 ljudi. Povrijeđeno je 1.117 osoba, dok su velika oštećenja zabilježena u gradu i brojnim krajiškim opštinama. Zemljotres u Banjaluci ostao je upamćen kao najjači takav događaj zabilježen na području Bosne i Hercegovine.
Zemljotres u Banjaluci počeo snažnim potresom
Prema podacima Seizmološke službe Republičkog hidrometeorološkog zavoda, prvi jači potres dogodio se 26. oktobra 1969. godine u 16.36 časova. Bio je magnitude 5,6 stepeni po Rihteru i već tada je izazvao prve ozbiljne materijalne štete u Banjaluci.
Lokalni Krizni štab za vanredne situacije reagovao je odlukama usmjerenim na zaštitu stanovništva. Obustavljeni su nastava u školama i rad predškolskih ustanova, dok je zabranjen i rad u fabrikama i drugim kolektivima.
Dan kasnije, 27. oktobra, uslijedio je mnogo snažniji potres magnitude 6,6 stepeni po Rihteru. On je razorio grad, a kazaljke časovnika na Trgu Krajine zaustavile su se u 9 časova, 10 minuta i 56 sekundi.
Petnaest žrtava i velika razaranja
U zemljotresu je poginulo 15 ljudi, a 1.117 je povrijeđeno. Najteže posljedice zabilježene su u zgradi „Titanik“, gdje je život izgubilo 13 osoba, dok su u drugim dijelovima grada stradali djevojčica i muškarac.
Djevojčica je poginula u Ulici braće i sestara Kapor kada se na nju obrušio dio kuće dok se igrala u dvorištu. Muškarac je stradao ispred tadašnjeg restorana „Kozara“, navodi se u dostupnim podacima o tragediji.
Posljedice nisu ostale ograničene na Banjaluku, već su pogodile još 15 krajiških opština. Teško su stradali Čelinac, Laktaši, Gradiška, Prnjavor, Kotor Varoš, Kneževo, Srbac, Ključ, Jajce, Prijedor, Sanski Most, Kozarska Dubica i Novi Grad.
Sirene kao podsjetnik na značaj prevencije
Povodom 57 godina od razornog zemljotresa, u Banjaluci će se oglasiti sirene sistema za obavještavanje i uzbunjivanje. Najavljeno je aktiviranje u 9.11 časova, jednoličnim tonom u trajanju od 60 sekundi, uz glasovnu poruku o razlogu oglašavanja.
Najviše su stradale obrazovne ustanove i objekti koji nisu bili građeni prema građevinskim standardima. Pojedine zgrade nisu imale betonske stubove ni ploče, dok objekti iz austrougarskog perioda, među njima Banski dvor, Pozorište i zgrada opštine, nisu pretrpjeli ozbiljnija oštećenja.
Iz Seizmološke službe Republičkog hidrometeorološkog zavoda poručuju da se zemljotres ne može predvidjeti, ali da ga treba očekivati. Seizmolozi ističu da ulaganje u seizmičku preventivu predstavlja direktno ulaganje u bezbjednost građana, jer posljedice zavise i od otpornosti objekata.
