Geološka aktivnost Marsa možda nije završena, kako se dugo pretpostavljalo, jer ispod površine postoje tragovi moguće magmatske aktivnosti. Istraživanje objavljeno u časopisu „Science Advances“ ukazuje da unutrašnjost Crvene planete možda i dalje zadržava dovoljno toplote za određene geološke procese. Takvi izvori energije mogli bi biti važni i u potrazi za mikrobiološkim životom.
Gasovi i pukotine upućuju na procese ispod površine
Jedan od ključnih tragova jeste hlorovodonik pronađen u atmosferi Marsa. Svemirska letjelica evropsko-ruskog programa „ExoMars“ zabilježila je ovaj gas još 2021. godine, a Evropska svemirska agencija navodi da se na Zemlji može povezati s vulkanskim procesima i oslobađanjem gasova iz magmatskih područja.
Naučnici su kasnije registrovali dodatne količine hlorovodonika, uključujući pojave u neuobičajeno vrijeme i na neočekivanim lokacijama. Posebnu pažnju privukla je promjena njegove prisutnosti u atmosferi u zavisnosti od Marsovih godišnjih doba, što dodatno otvara pitanja o izvorima tog gasa.
U području Alba Mons uočene su pukotine, od kojih su neke duge nekoliko stotina metara. Istraživači pretpostavljaju da bi mogle predstavljati kanale kroz koje gasovi iz dubine dospijevaju na površinu, ali postojanje i savremena aktivnost mogućeg magmatskog sistema još nisu direktno potvrđeni.
Direktni dokazi o erupcijama još ne postoje
Mars je poznat po ogromnim vulkanskim strukturama, među kojima je Olimp, najveći poznati vulkan u Sunčevom sistemu. Na Crvenoj planeti nalaze se i drugi masivni vulkanski sistemi, ali njihovo postojanje samo po sebi ne dokazuje da se erupcije odvijaju u savremenom periodu.
Naučnici do sada nisu pronašli nove tokove lave niti druge nedvosmislene pokazatelje da magma trenutno izlazi na površinu Marsa. Zbog toga nalazi o gasovima i pukotinama predstavljaju indicije koje treba dodatno provjeriti, a ne konačnu potvrdu aktivnog vulkanizma.
Istovremeno, registrovani potresi i drugi geološki pokazatelji sugerišu da unutrašnjost planete nije potpuno neaktivna. Prema istraživačima, takvi podaci mogu pomoći u procjeni da li ispod površine još postoje izvori toplote i koliko su eventualni magmatski sistemi rasprostranjeni.
Mogući hidrotermalni sistemi važni za potragu za životom
Najzanimljivija mogućnost odnosi se na hidrotermalne sisteme duboko ispod površine. Na Zemlji nastaju kada voda dođe u kontakt s toplim stijenama, pri čemu se oslobađaju minerali i hemijska jedinjenja koja mikroorganizmima mogu pružiti izvor energije.
Ako slični sistemi postoje i na Marsu, mogli bi nuditi povoljnije uslove za opstanak mikrobiološkog života od negostoljubive površine. Daniel Mège iz Poljske akademije nauka izjavio je da bi aktivni hidrotermalni sistemi mogli sadržavati sastojke i energiju potrebne mikroorganizmima, uz zaštitu od nepovoljnog okoliša.
Istraživanje, međutim, ne potvrđuje da život postoji na Marsu. Ono ukazuje na mogućnost da se ispod površine još nalaze toplota i energija koje bi mogle biti značajne za razumijevanje geološke aktivnosti Marsa i planiranje budućih misija usmjerenih na potragu za tragovima života.
