Evropski lideri dogovorili su formiranje posebnog pregovaračkog tima za naredne razgovore o okončanju rata u Ukrajini. Format poznat kao E5 okupit će Njemačku, Francusku, Italiju, Poljsku i Veliku Britaniju, uz predstavnike institucija Evropske unije. Ipak, zajednički politički stavovi i konkretan mandat ovog tima tek treba da budu definisani.
Pet država u formatu E5
U evropskom pregovaračkom timu bit će Njemačka, Francuska, Italija, Poljska i Velika Britanija. Uz predstavnike tih država, u radu formata učestvovat će i predstavnici Evropske komisije i Evropskog savjeta, čime je predviđeno institucionalno učešće Evropske unije u narednim razgovorima.
Dogovor o formiranju tima postignut je na samitu evropskih lidera u Dablinu. Iz kabineta italijanske premijerke Đorđe Meloni ocijenjeno je da je riječ o važnom političkom rezultatu, dok je format dobio naziv E5.
Prema navodima izvora bliskih italijanskoj premijerki, dogovor je u skladu s prijedlogom koji je Meloni iznijela u pismu predsjedniku Evropskog savjeta Antoniju Košti. Time je utvrđen okvir evropskog učešća, ali ne i konačan sadržaj pregovaračkog nastupa.
Mandat još nije usaglašen
Pred evropskim liderima sada je zadatak da definišu politički i pregovarački mandat s kojim će E5 učestvovati u narednoj rundi razgovora. To podrazumijeva usaglašavanje zajedničkih stavova, kao i konkretnih zahtjeva koje će evropske zemlje zastupati za pregovaračkim stolom.
Formiranje tima zato predstavlja dogovor o formatu, ali ne i završetak priprema za pregovore. Tek nakon određivanja mandata bit će jasnije koje će ciljeve evropski predstavnici iznijeti i na koji način će nastupiti u razgovorima o budućnosti Ukrajine.
Evropski lideri morat će uskladiti stavove više država i institucija EU prije naredne runde. Materijal ne navodi rok za završetak tog procesa, pa ostaje otvoreno kada će mandat biti preciziran i u kojem će obliku tim nastupiti.
Nastavak razgovora uz učešće Evrope
Dogovor o evropskom timu uslijedio je nakon razgovora ruskih i ukrajinskih delegacija, održanih uz posredovanje Sjedinjenih Američkih Država. Ti sastanci održani su u utorak i srijedu, a predstavljali su prve takve razgovore nakon devetomjesečne pauze.
Evropski predstavnici nisu neposredno učestvovali u tim pregovorima, ali su na marginama sastanka održali odvojene razgovore s ukrajinskom delegacijom. Predsjednik Ukrajine Volodimir Zelenski potom je izjavio da će evropske zemlje učestvovati u narednoj rundi pregovora.
Specijalni izaslanik Sjedinjenih Američkih Država Džared Kušner ocijenio je da sporazum između Rusije i Ukrajine nije moguć bez evropskih predstavnika za pregovaračkim stolom. Ostaje da se vidi kakav će uticaj E5 imati na naredne razgovore između Moskve i Kijeva.
