Šta čovjeka navede da oduzme tuđi život i kako se razvija profil ubice pitanja su kojima se bavio britanski kriminolog David Wilson. Tokom karijere razgovarao je sa stotinama počinilaca ubistava. Prema njegovom objašnjenju, nasilno ponašanje može biti povezano s iskustvima iz djetinjstva, porodičnim odnosima, vršnjacima i važnim životnim događajima.
Različiti motivi iza najtežih zločina
Wilson je, govoreći u emisiji serijala „Explainer for a Stranger“, naveo da neke ubice pokreće osjećaj moći i kontrole. Oduzimanje života za njih predstavlja krajnji oblik dominacije nad drugom osobom, odnosno način da uspostave potpunu nadmoć nad žrtvom.
Drugu grupu čine počinioci koji vjeruju da imaju određenu misiju. Oni smatraju da društvo treba osloboditi ljudi čije ponašanje doživljavaju kao nemoralno. Kao primjer, Wilson je naveo Rexa Heuermanna, koji je u junu osuđen na tri doživotne kazne nakon priznanja ubistava osam žena koje su se bavile seksualnim radom.
Među opisanim kategorijama su i hedonističke ubice, koje tokom oduzimanja života osjećaju seksualno uzbuđenje ili zadovoljstvo. Wilson je spomenuo i počinioce koji tvrde da čuju glasove ili imaju vizije, što može ukazivati na ozbiljne psihičke poteškoće. Ipak, naglasio je da motivi nisu jednaki kod svih.
Nasilno ponašanje može se razvijati godinama
Prema Wilsonovom objašnjenju, kod serijskih ubica određeni obrasci ponašanja često se pojavljuju mnogo prije prvog ubistva. Na njihov razvoj mogu utjecati porodični odnosi, iskustva iz ranog djetinjstva, veze s vršnjacima i značajni događaji koji obilježe život pojedinca.
Takav pristup ne svodi profil ubice na samo jednu osobinu ili okolnost. Kriminolog je ukazao da se iza počinjenih zločina mogu nalaziti različiti psihološki i životni faktori, zbog čega se motivi i ponašanje moraju posmatrati odvojeno u svakom pojedinačnom slučaju.
Wilson se osvrnuo i na dob i spol počinilaca i žrtava. Muškarci od 16 do 24 godine, prema njegovim riječima, pripadaju grupi s najvećim rizikom da budu žrtve ubistva, ali su istovremeno i među onima koji takva krivična djela najčešće počine.
Muškarci najčešće i počinioci i žrtve
Muškarci čine približno devet od deset počinilaca ubistava, naveo je Wilson. Istovremeno, oko sedam od deset žrtava također su muškarci, što pokazuje izraženu zastupljenost muškaraca na obje strane statistike najtežih krivičnih djela.
Kriminolog je upozorio da se ubistva češće događaju u privatnom nego u javnom prostoru. Posebno je izdvojio dom kao mjesto na kojem ljudi mogu biti izloženi najvećem riziku, iako se okolnosti razlikuju od slučaja do slučaja.
Kuhinja je, prema Wilsonovom objašnjenju, prostorija u kojoj postoji najveća vjerovatnoća da će se dogoditi ubistvo. Različiti počinioci koriste različite dijelove doma, pa mjesto zločina može imati važnu ulogu u razumijevanju kriminalnog ponašanja.
