Dragan Bursać u autorskom tekstu ocjenjuje da je sahrana Ratka Mladića u Beogradu imala obilježja državnog događaja, iako nije tako formalno nazvana. Kao ključne elemente navodi prisustvo vojske, ministara, patrijarha, zastava i počasnog plotuna. Prema njegovom tumačenju, takav ispraćaj otvara pitanje odnosa Srbije prema presuđenim ratnim zločinima i vlastitoj prošlosti.
Vojne i državne počasti uz kovčeg
Bursać navodi da Ratko Mladić nije sahranjen daleko od javnosti i državnih institucija, već uz ceremoniju u kojoj su učestvovali pripadnici Vojske Srbije, ministri i Srpska pravoslavna crkva. Kao dodatne elemente ističe komemoraciju u Domu vojske, zastave Srbije i Republike Srpske te počasni plotun.
Autor odbacuje objašnjenje da je riječ o privatnom događaju kojem su prisustvovali pojedinci u ličnom svojstvu. Po njegovoj ocjeni, kombinacija vojne pratnje, državnih funkcionera, crkvenog obreda, prisustva predsjednika entiteta, ruskog ambasadora i sina Aleksandra Vučića pokazuje javni i institucionalni karakter ispraćaja.
U tekstu se podsjeća da je Mladić pravosnažno osuđen na doživotni zatvor zbog genocida u Srebrenici, zločina protiv čovječnosti i ratnih zločina. Bursać smatra da je ceremonija tog čovjeka predstavila kao nacionalnog junaka, dok su mjesta stradanja i žrtve ostali izvan poruka koje su pratile sahranu.
Bursać sahranu povezuje s politikom Beograda
Aleksandar Vučić nije prisustvovao sahrani, a kao razlog navedena je ranije dogovorena obaveza, odnosno susret s predsjednikom Uzbekistana. Bursać njegovo odsustvo tumači kao pokušaj održavanja političke distance od Mladićevog kovčega, uz ocjenu da su institucije države ipak ostale prisutne kroz ministre, vojsku i druge zvaničnike.
Autor kolumne tvrdi da je sahrana Ratka Mladića mnogo više od posljednjeg oproštaja i da je poslužila rehabilitaciji ideja iz devedesetih. U tom okviru povezuje odnos prema Mladiću s Vučićevom političkom prošlošću, ratnom propagandom i politikom koju opisuje kao velikosrpski projekat.
Bursać posebno naglašava razliku između živog i mrtvog Mladića. Prema njegovom tumačenju, bivši komandant Vojske Republike Srpske mogao je za života otvarati pitanja o novcu, logistici i vezama s Beogradom, dok nakon smrti postaje simbol oko kojeg se okupljaju različite političke i društvene strukture.
Pitanje odgovornosti društva i suočavanja s prošlošću
Na ispraćaju su, prema tekstu, bili predstavnici Srbije, Republike Srpske, Srpske pravoslavne crkve, vojske, policije, diplomatskog korpusa, ratnih veterana i političkih stranaka. Bursać u toj slici vidi povezivanje institucija i dijela društva oko pozitivnog odnosa prema Mladiću, a ne samo potez jedne političke vlasti.
Autor ističe i reakcije na društvenim mrežama, gdje su se, kako navodi, pojavljivale poruke podrške Mladiću i uvrede upućene žrtvama. Zbog toga odbacuje objašnjenje da je kult ratnog komandanta isključivo proizvod vlasti, tvrdeći da odgovornost treba posmatrati i kroz ponašanje građana koji su ga javno slavili.
Zaključno, Bursać smatra da je ceremonija predstavljala propuštenu priliku da se Srbija jasno distancira od Mladićevih zločina. Njegova ocjena jeste da su državne i vojne počasti, zastave, vjerski obred i javna podrška poslali poruku o trajnom odnosu prema ratnoj prošlosti, umjesto poruke osude i suočavanja.
