Dallol u Etiopiji jedan je od najneobičnijih pejzaža na Zemlji, sa žutim, zelenim i narandžastim mineralnim naslagama, bazenima ključale vode i otrovnim gasovima. Iza upečatljivih boja kriju se ekstremna kiselost, visoka temperatura i ogromne količine soli. Zbog toga ovo područje naučnicima služi kao prirodna laboratorija za proučavanje granica života.
Geološki procesi stvorili su pejzaž nalik vanzemaljskom
Dallol se nalazi u Danakilskoj depresiji na sjeveroistoku Etiopije, jednom od geološki najaktivnijih područja planete. Regija je povezana s razdvajanjem tektonskih ploča, pa se ispod površine odvijaju intenzivni geološki i hidrotermalni procesi koji oblikuju teren.
Vulkanska aktivnost, podzemna toplota i isparavanje zajedno stvaraju bazene kiselih tečnosti, kristalizovane naslage soli i različite mineralne slojeve. Na malom prostoru zato se pojavljuju brojne boje i neobični oblici, zbog čega Dallol često podsjeća na površinu neke udaljene planete.
Ljepota ovog područja istovremeno je i znak njegovih opasnosti. Visoke temperature, nagrizajuće kiseline, koncentrisana so i gasovi koji izlaze iz tla čine boravak rizičnim, pa su posjetioci tokom obilaska koristili zaštitne maske.
Kada se ekstremni uslovi pojave istovremeno
Dallol je posebno važan zbog pitanja može li život opstati tamo gdje se istovremeno pojavljuju toplota, ekstremna kiselost i velika koncentracija soli. Mikroorganizmi na Zemlji poznati su po tome što naseljavaju veoma slane, kisele ili duboke sredine, ali zajedničko djelovanje više prepreka predstavlja mnogo veći izazov.
Tim naučnika koji je predvodila biologinja Purificación López-García iz francuskog Nacionalnog centra za naučna istraživanja analizirao je uzorke iz različitih dijelova područja. U najekstremnijim bazenima nisu pronađeni uvjerljivi dokazi o prisustvu mikrobnog života.
To ipak ne znači da je čitav Dallol sterilan. U okolnim pustinjskim i slanim područjima pronađene su halofilne arheje, mikroorganizmi prilagođeni veoma visokim koncentracijama soli, dok najteži uslovi nastaju upravo kombinacijom više ekstremnih faktora.
Prirodna laboratorija važna i za astrobiologiju
Istraživanja Dallola pokazuju da sama prisutnost tečne vode nije dovoljna da bi neko okruženje bilo pogodno za život. Na mogućnost opstanka utiču i temperatura, kiselost, salinitet, hemijski sastav vode te visoke koncentracije pojedinih soli, uključujući magnezijumove soli.
Ovo područje zato ima značaj i za astrobiologiju, nauku koja proučava mogućnost života izvan Zemlje. Kada svemirske misije otkriju vodu na nekoj planeti ili mjesecu, Dallol podsjeća da je potrebno razmotriti čitav sklop uslova, a ne samo postojanje tečnosti.
Dallol u Etiopiji spaja izuzetnu vizuelnu privlačnost i ozbiljne prirodne rizike, ali upravo zbog toga ima veliku naučnu vrijednost. Kao svojevrsni prirodni eksperiment, pomaže istraživačima da bolje razumiju koliko su široke granice života na Zemlji i izvan nje.
